Review LEGO 40902 Tribute to Leonardo da Vinci: set Tribute đầu tiên mình mua

Hôm nay mình review set LEGO 40902 Tribute to Leonardo da Vinci. Set này là quà tặng kèm, GWP, phát ra hồi cuối tháng 6, và đến giờ thì các bạn không mua được nó trên LEGO.com nữa.

Nói luôn cho các bạn đỡ mất thời gian: mình chưa sở hữu set Tribute nào cả. Amelia Earhart, Jane Goodall, Galileo, Jules Verne, Jane Austen, mình bỏ qua hết. Chúng không xấu, chỉ là mỗi lần LEGO ra một set Tribute thì mình lại ngồi nghĩ xem có đáng bỏ tiền không, rồi câu trả lời luôn là chưa. Đến cụ Leonardo thì mình đổi ý.

Lý do thì rất Việt Nam. Các bạn thử nghĩ xem, Amelia Earhart hay Jane Goodall ở nước ngoài là tượng đài, nhưng ở Việt Nam thì mình đoán hỏi mười người sẽ có bảy tám người không biết đó là ai, đặt lên bàn thì chỉ mình mình hiểu. Leonardo da Vinci thì khác hẳn, ông cụ này nằm trong sách giáo khoa, nằm trong phim, nằm trong tin tức mỗi lần bảo tàng Louvre có chuyện, còn bức Mona Lisa thì gần như không có người Việt trưởng thành nào chưa từng nhìn thấy, dù chỉ là trên một cái áo phông hay một cái meme.

Tức là đây là set Tribute duy nhất mà bố mẹ mình, hay một người bạn không chơi LEGO, đi qua bàn làm việc là nhận ra ngay. Với mình đó là một giá trị thật, và đó là lý do mình chọn set này làm set Tribute đầu tiên. Còn câu hỏi bỏ ra hơn một triệu ở thời điểm này để mua lại có đáng không thì mình sẽ trả lời ở cuối bài.

GWP là gì, và vì sao set này hơi khó chịu

Với các bạn mới theo kênh thì GWP là Gift with Purchase, tức quà tặng kèm, các bạn không mua được nó riêng mà phải tiêu đủ một mốc tiền trên LEGO.com trong đúng khoảng thời gian đó. Với set này, mốc là 150 đô ở Mỹ, 135 bảng ở Anh, 150 euro ở châu Âu, 245 đô Úc, chương trình chạy từ 19 đến 28 tháng 6 năm 2026 hoặc đến khi hết hàng, và thực tế là ở Úc nó hết sạch trước cả khi chương trình kết thúc.

Đây chính là chỗ mình thấy khó chịu với GWP nói chung, vì 150 đô là một mốc cao. Ở Việt Nam thì chuyện này còn phức tạp hơn nữa, vì phần lớn các bạn không đặt trực tiếp trên LEGO.com mà phải qua trung gian, hoặc đợi ai đó ship về rồi bán lại.

Minifig cụ Leonardo

Minifig Leonardo da Vinci trong set này về cơ bản là bản đã xuất hiện năm 2025 trong set 10363 Leonardo da Vinci's Flying Machine, cùng đầu, cùng thân, cùng chân, khác đúng một chi tiết là ở đây cụ đội mũ nồi đen thay vì để mái tóc trắng dài. Mình thấy cái mũ này hợp lý hơn hẳn, vì cụ đang ngồi vẽ mà tóc trắng dài xõa xuống thì rơi vào bảng màu hết, chi tiết nhỏ nhưng nó cho thấy người thiết kế có nghĩ về cảnh chứ không bê nguyên minifig cũ sang.

In ấn thì mình chấm cao. Áo chẽn đỏ sẫm trên nền xanh navy, phần viền lông màu nâu vàng in cả xuống hông và chân, LEGO chịu chi in liền mạch từ thân xuống chân chứ không cắt ngang ở eo, cầm lên soi kỹ thì đường in không bị lệch, không bị mỏng mực, bản của mình thì sạch. Đầu cụ có in lông mày trắng, râu và cả nếp nhăn, đây là khuôn in mà trước đó chỉ có duy nhất trong 10363, nên nếu các bạn đã lỡ 10363, vốn là một set Icons giá không hề rẻ, thì đây là đường vòng rẻ hơn rất nhiều để có cụ. Riêng minifig này đang được định giá khoảng gần 300 nghìn, tức là gần một phần ba giá trị cả set nằm ở một con minifig.

Cụ còn kèm một cái neck bracket gắn sau lưng, chi tiết này liên quan tới thứ hay nhất trong set, mình nói kỹ hơn ở phần sau.

Quá trình lắp

Phần sàn thường là đoạn chán nhất của mọi set diorama, ở đây thì ngược lại. LEGO dùng một loạt chi tiết cắt góc 45 độ để tạo hình sàn xoay chéo, gồm A-plate, plate 6x6 cắt góc, tile tam giác và các cặp tile 1x2 cắt góc, rồi lát lên trên bằng 10 viên tile 2x2 khuyết hai góc tròn màu xám đậm, cái mà dân chơi hay gọi là tile nơ bướm. Đây hiện là kỷ lục về số lượng tile nơ bướm trong một set, ngang với 11371 Shopping Street, mà viên này chỉ nằm trong ba set khác đều là set đắt, nên với người chơi MOC thì riêng cái này đã đủ lý do gom vài hộp.

Kết quả là một mặt sàn có hoa văn thật sự đẹp, nó sẽ cho các bạn phần nào trải nghiệm lắp các bộ LEGO Art, nơi mà tạo hình và phối màu gạch được ưu tiên hơn việc kể chuyện và dựng không gian, chính vì vậy mà mức độ thẩm mỹ của nó rất cao.

Tường chia làm ba mảng, mỗi mảng một kiểu, gồm mảng có cửa sổ, mảng có kệ và mảng có cây xanh với chỗ đặt nến, không có đoạn nào lặp lại. Với một set 250 chi tiết thì đây là cách chia rất khôn, các bạn lắp liên tục 20 phút mà không có lúc nào bị chán. Màu tường là dark tan, không phải màu ai cũng chọn, nhưng ở đây nó cứu cả bố cục, vì phần tiền cảnh có quá nhiều phụ kiện màu tan thường, nếu tường cũng tan thì mọi thứ chìm hết vào nhau.

Bàn làm việc và những chi tiết mình thích nhất

Bàn của cụ có bút lông vũ, lọ mực, bản vẽ máy bay, một cái gương và một cái vỏ sò, và ba thứ trong đó có ý nghĩa thật chứ không phải trang trí bừa. Cái gương là vì Leonardo thuận tay trái và viết ghi chú cá nhân theo lối viết ngược, đọc phải soi gương. Đây cũng là chỗ có cái sticker duy nhất của cả set, bình thường mình rất ghét sticker, nhưng miếng này là sticker phản quang để làm mặt gương, LEGO không in được hiệu ứng phản quang lên tile nên lần này mình chấp nhận.

Cái vỏ sò thì để trộn bột màu, thời đó người ta dùng vỏ sò thật cho việc này. Chỗ này mình không đồng ý với nhiều kênh review, bên đó chê cái vỏ sò quá khổ, chiếm hết bố cục, thậm chí bỏ nó ra khi chụp ảnh, còn với mình nó là chi tiết kể chuyện tốt nhất trong cả cái bàn, vì nó cho người xem biết đây là một xưởng làm việc thật, có người pha màu ở đó, chứ đâu có phải một bộ sưu tập tranh treo tường. Có thể nó hơi to thật, nhưng mình thà để nó hơi to còn hơn mất chi tiết đó.

Rồi đến ngôi sao của set: tile 2x3 in hình Mona Lisa phiên bản minifig, chi tiết in độc quyền chỉ có ở set này. Set còn một tile in riêng nữa là tile 1x8 in chữ "Leonardo da Vinci" màu nâu đỏ, nhưng thật lòng thì cái đó không ai quan tâm bằng cái này. Phần in làm cực khéo, cái khó nhất của Mona Lisa là tư thế hai tay đặt chồng lên nhau, và người thiết kế đồ họa đã diễn tả được bằng đúng hai cái càng tay minifig. Tất nhiên vì giữ nguyên tỉ lệ dọc của bức tranh gốc nên cái đầu minifig bị bè ra rất rộng, nhưng mình thấy cái bè đó lại buồn cười và đáng yêu. Mình nghĩ tile này sẽ bị săn lùng, và nó là lý do chính khiến set này giữ được giá.

Cái giá vẽ cũng đáng khen, chân gập được, chỉnh được góc nghiêng, chi tiết nhỏ nhưng nó cho phép các bạn đổi bố cục khi trưng bày. Và có một con mèo, rất có thể là gợi nhớ tới bức phác thảo "Study for the Madonna of the Cat" của Leonardo, nghe cũng có lý, nhưng LEGO không đặt tên gì cả. Dù sao thì có một con mèo đang chực nhảy lên bức Mona Lisa còn ướt sơn là một trò đùa rất đúng chất LEGO.

Vài chuyện về cụ Leonardo mà set này gợi ra

Chuyện đầu tiên, cũng là chuyện mình thấy nhiều bạn hay nhắc: có phải Mona Lisa là cụ Leonardo tự soi gương vẽ chính mình không. Mình phải nói rõ ngay đây là một giả thuyết chứ chưa phải sự thật đã được xác nhận. Người đưa ra nó là bà Lillian Schwartz năm 1987, bà không phải nhà sử học nghệ thuật mà là một nghệ sĩ đồ họa máy tính làm việc ở Bell Labs, bà lấy bức chân dung phấn đỏ vẫn được cho là Leonardo tự họa, lật ngược nửa mặt bên trái rồi ghép vào nửa bên phải của Mona Lisa, và các đường sống mũi, đáy mắt, lông mày, cằm khớp nhau đến mức khó chịu.

Phần lớn giới sử học nghệ thuật thì không đồng ý, lập luận phản bác phổ biến nhất cũng rất thuyết phục: một họa sĩ vẽ suốt đời thì mọi khuôn mặt ông vẽ ra đều mang cấu trúc quen tay của ông, mặt khớp nhau không chứng minh được người mẫu là ai, chưa kể bức phấn đỏ kia cũng chỉ là được cho là chân dung tự họa. Mình thích giả thuyết này ở chỗ nó thú vị, nhưng mình không tin nó. Ứng viên được chấp nhận rộng rãi nhất vẫn là bà Lisa Gherardini, vợ một thương gia tơ lụa ở Florence, và "Mona" là dạng rút gọn của "madonna" trong tiếng Ý, nghĩa là phu nhân của tôi, tức là tên bức tranh dịch ra chỉ đơn giản là Phu nhân Lisa.

Chuyện thứ hai thì chắc chắn hơn nhiều, đó là cái gương. Leonardo viết chữ chạy từ phải sang trái, phải soi gương mới đọc được, người ta hay lãng mạn hóa thành mật mã của thiên tài, nhưng lý do thực tế nhất là tay trái viết chữ xuôi thì bàn tay sẽ quét lên mực chưa khô, nhòe chữ, nghĩa là cái gương nhỏ xíu trên bàn trong set này là công cụ làm việc thật. Chuyện thứ ba là cái máy bay: Leonardo vẽ rất nhiều bản thiết kế máy bay vỗ cánh, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy ông từng chế tạo và bay thử thành công một cái, nó nằm mãi ở dạng bản vẽ.

Chi tiết mình nghĩ nhiều người sẽ bỏ qua

Nhớ cái neck bracket sau lưng cụ chứ, nó để gắn cụ vào mô hình máy bay ornithopter, tức là trong set này Leonardo bay được. Chi tiết này có một tầng nghĩa mà chỉ ai từng chơi 10363 mới hiểu: hồi 10363 ra, khá nhiều người phàn nàn rằng LEGO làm cả một cái máy bay to đùng mà không cho ai lái, thì đến GWP này họ cho cụ lên máy bay, có cả một cái bệ nhỏ để đặt chân. Với mình đây là chi tiết hay nhất set, nó không tốn thêm bao nhiêu chi tiết nhưng biến một diorama tĩnh thành một thứ có tính chơi.

Còn một điểm nữa là set này trưng được từ cả hai mặt, nhìn từ sau thì phần cây lá đổ xuống mới lộ ra hết, nên nếu các bạn để trên bàn làm việc giữa phòng chứ không dựa tường thì đây là điểm cộng thật.

Ghép với set Dungeons & Dragons

Đây là thứ mình phát hiện ra khá tình cờ, và mình nghĩ nó là lý do mạnh nhất để mua set này. Mình đang lắp set 21348 Dungeons & Dragons, lắp xong cái xưởng của cụ Leonardo thì tiện tay đặt cạnh luôn, và nó khớp một cách bất ngờ. Bảng màu trùng nhau gần như hoàn toàn, dark tan, nâu đỏ, xám đậm, xanh lá đậm cho phần cây, đều là tông trung cổ và Phục Hưng nên đặt cạnh nhau không có viên nào chửi nhau, tỉ lệ cũng đúng vì cả hai đều là scale minifig, cùng chiều cao trần, cùng độ dày tường.

Về bối cảnh thì còn hợp hơn nữa, một cái xưởng của học giả đầy bản vẽ, lọ mực, dụng cụ pha màu mà đặt cạnh một bối cảnh fantasy trung cổ thì nó thành phòng của phù thủy, hoặc thư phòng của lão học giả trong làng, các bạn không cần đổi một viên nào, chỉ cần đặt cạnh là câu chuyện tự nối. Đây là kiểu giá trị mà mình đánh giá cao hơn số lượng chi tiết, một set 251 mảnh mà cắm được vào bộ sưu tập sẵn có của các bạn thì đáng tiền hơn một set 500 mảnh đứng trơ trọi một mình.

Điểm trừ

Thứ nhất là minifig trùng, nếu các bạn đã có 10363 thì cụ Leonardo trong set này với các bạn chỉ là một cái mũ nồi mới. Thứ hai, và cái này quan trọng hơn, là 251 chi tiết thì ít, dòng Tribute mấy năm gần đây đang phình lên, Jules Verne 2024 là 351 chi tiết, Jane Austen 2025 là 361, đến da Vinci thì tụt về 251, mình đoán là do LEGO cắt ngân sách cho GWP năm nay, nhưng dù lý do là gì thì kết quả vẫn là một set nhỏ hơn hẳn hai đàn anh liền trước. Thứ ba là mốc 150 đô, với thị trường Việt Nam thì cái mốc này gần như đảm bảo các bạn sẽ phải mua lại chứ không lấy được quà.

Góc đầu tư

Ở thời điểm mình quay video, 40902 đang được rao khoảng một triệu, giá cũng hơi mắc nhưng không phải quá đắt cho một set có ngần này mảnh ghép, và theo mình đây có lẽ là mức thấp nhất các bạn còn mua được. Để có cái mà so thì đây là cả dòng Tribute mình thống kê được:

• Amelia Earhart, 2021, 203 chi tiết: hiện khoảng 36 đô, tăng 1,3% mỗi năm
• Jane Goodall, 2022, 275 chi tiết: khoảng 40 đô, tăng 31,2%
• Galileo Galilei, 2023, 307 chi tiết: khoảng 40 đô, tăng 5,5%
• Jules Verne, 2024, 351 chi tiết: khoảng 45 đô, tăng 34,2%
• Jane Austen, 2025, 361 chi tiết: khoảng 54 đô, tăng 7,8%
• Leonardo da Vinci, 2026, 251 chi tiết: đang ở 28 đô

Cả nhóm GWP nói chung tăng trung bình khoảng 10,5% một năm, nhưng rất thất thường và khó đoán đâu sẽ là set tăng mạnh, đâu là set tăng chậm, nên nếu để chắc chắn mua về bỏ kho chờ tăng giá thì mình nghĩ đừng, tiền đó săn mấy set có minifig hiếm và có bản quyền sẽ ổn hơn. Còn nếu các bạn đang rất thích, mua để lắp và để trưng, thì mình khuyên mua, và mua trong vài tháng tới, vì hàng ở thị trường quốc tế đang còn nhiều, người bán đang cạnh tranh, tầm này giá vẫn loanh quanh khoảng 1 triệu, sáu tháng nữa khi nguồn mỏng đi thì cái mức hơn một triệu bây giờ sẽ thành mức rẻ.

Kết luận

40902 là một set nhỏ nhưng được chăm chút hơn hẳn mức mà một món quà tặng kèm cần phải có, và trong cả dòng Tribute từ 2021 tới giờ, mình nghĩ đây là set đáng mua nhất với người chơi Việt Nam, vì nó là set duy nhất mà người xung quanh các bạn nhìn vào là hiểu ngay, chứ đâu phải vì nó lớn nhất hay nhiều chi tiết nhất. Mình đã bỏ qua năm set Tribute liên tiếp, và mình mua set này, lý do gói gọn ở đó.

Với riêng mình thì set này ở lại trên bàn, ngay cạnh khu D&D, con mèo đang chực nhảy lên bức tranh ướt sơn, mỗi lần nhìn qua mình vẫn thấy buồn cười. Các bạn nào đã mua 40902 thì bình luận cho mình biết mua ở đâu và giá bao nhiêu nhé, mình tò mò xem mức giá ở ta đang dao động cỡ nào, vì mình thấy mỗi chỗ rao một kiểu.