Mình từng chơi LEGO fake, và đây là lý do mình dừng lại

Mình chơi LEGO fake, và mình thấy biết ơn vì đã từng chơi LEGO fake. Vì nếu không có nó thì đã không có kênh Dũng Hobby, không có hơn mười nghìn các bạn cùng chia sẻ đam mê với mình như bây giờ.

Bài này không nói về một bộ LEGO thật nào cả, mà là chuyện một người chơi LEGO fake đã bị kéo vào con đường nghiện LEGO nhanh tới mức nào, và vì sao mình dám khẳng định chơi LEGO fake chính là một trong những con đường ngắn nhất để các bạn bắt đầu cháy ví cho những bộ LEGO thật.

Dũng của ngày xưa

Hồi đó logic của mình khá đơn giản, và mình nghĩ nhiều bạn cũng từng nghĩ như vậy, mà nói thật thì nó cũng chẳng sai hoàn toàn: tại sao phải chơi LEGO thật trong khi LEGO fake rẻ bằng một phần mười, lắp xong thì cuối cùng nó cũng chỉ nằm im trên kệ. Cùng một tòa Avengers Tower, một bên giá cả chục triệu, một bên chỉ bằng khoảng một phần mười, cùng số mảnh, cùng mấy con minifigure nhìn từ xa giống hệt. Mình chọn cái rẻ, tất nhiên rồi.

Lúc đó mình tự nhủ mình có phải dân sưu tầm chuyên nghiệp gì đâu, chỉ thích cái tháp đẹp để trưng thôi. Thời điểm đó kênh vẫn đang định làm video về setup và công nghệ, mình cần thứ gì đó trưng lên kệ làm background, mà nhìn qua ống kính thì còn lâu các bạn mới nhận ra là LEGO thật hay fake. Logo trên hộp, tên thương hiệu, chuyện bản quyền xa xôi đó mình không quan tâm, mình chỉ quan tâm túi tiền của mình.

Nếu không phải người chơi LEGO chính hãng từ bé, mình tin hầu hết các bạn đều từng nghĩ giống mình: tại sao phải bỏ hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu đồng cho một bộ đồ chơi lắp ghép của trẻ con. Rồi khi tìm thấy những bộ giống hệt từ bao bì tới bên trong, chỉ khác mỗi không có chữ LEGO trên vỏ hộp, thì như tìm ra chân lý vậy, chơi cho vui thôi, sau này giàu thì chơi đồ thật sau.

Mình vẫn nhớ cảm giác mở hộp lần đầu, hộp to, nặng tay, in màu sặc sỡ, nhìn cũng oách phết. Mình đổ mấy chục túi mảnh ra sàn, mở sách hướng dẫn, trong đầu chỉ có một suy nghĩ: thấy chưa, tiết kiệm được bao nhiêu tiền mà vẫn có tháp Avengers, dại gì mua đồ thật. Cho tới khi mình bắt tay vào ráp.

Cú tỉnh ngộ

Thật ra những điều dưới đây mình chỉ nhận ra rõ nhất khi bắt đầu chơi LEGO thật và có cái để so sánh.

Thứ nhất là lực bám (clutch power). Đây cũng là yếu tố gây nghiện của LEGO, mỗi viên gạch thật được thiết kế để lắp vào là ăn khớp, không quá chặt để tháo ra, cũng không quá lỏng để đụng cái là rơi. Với gạch fake thì hên xui: có viên lỏng lẻo, gắn vào tự rơi, ráp được nửa tầng tháp là sụp một mảng, có viên thì chặt cứng tới mức phải lấy móng tay cạy, gỡ ra xong còn để lại vết xước trắng.

Chính điều này phá hỏng một trong những lý do người ta bỏ tiền mua LEGO về lắp, đó là sự thỏa mãn, sự bình tĩnh như một liệu pháp thiền (tất nhiên là mình không nói tới mấy bộ Technic với Botanicals), cái cách từng viên gạch kết nối với nhau rồi dần thành hình. Với gạch fake thì lúc nào cũng phải nơm nớp viên này đã ăn chưa, lát nhấc lên có sụp không, build mà không tin được vào chính cái mình vừa lắp thì không những không thư giãn mà còn khó chịu.

Thứ hai là chi tiết và chất lượng gạch. Phần này hơi khó nói, vì gạch fake chắc chắn không qua nhiều bước kiểm soát chất lượng như hàng thật, nhưng cũng có những chỗ hàng fake còn làm hơn, ví dụ người chơi rất ghét sticker thì có những bộ fake lại in thẳng lên gạch, chất lượng in không bằng nhưng có người thích điểm này hơn. Độ bền cũng vậy, tỉ lệ nứt vỡ của LEGO thật rất nhỏ nhưng không phải không có, như lời nguyền gạch nâu mình từng nói, hay chuyện nhiều người phản hồi chất lượng LEGO mấy năm gần đây không được như trước. Mình không thần thánh hóa LEGO thật, nhưng chắc chắn để làm ra nó tốn nhiều công sức và tiền bạc nghiên cứu hơn, nên xét về xác suất và rủi ro thì mặt bằng chung chất lượng hơn hẳn.

Nhưng thứ làm mình ức chế nhất là trải nghiệm lắp ráp. LEGO thật bây giờ chia túi theo từng bước build, mở túi một ráp hết phần túi một rồi mới mở túi hai, mảnh nào ra mảnh nấy, gọn gàng, đó là cả một sự đầu tư để bạn build mà thấy sướng. Hàng fake thì túi đánh số loạn xạ chẳng ăn nhập gì với sách hướng dẫn, một bước cần năm viên thì năm viên đó nằm rải ở ba bốn túi khác nhau. Có khi ráp tới bước hai mươi mấy, cần một viên be bé, lục tung cả đống không thấy, hóa ra nó nằm trong cái túi mình tưởng đã ráp xong. Mình nói không ngoa đâu, thời gian sắp xếp mảnh còn lâu hơn thời gian lắp.

Với nhiều người lớn chơi LEGO, bỏ tiền ra không chỉ để có cái mô hình mà còn là mua cả trải nghiệm thư giãn khi lắp. Với người cần trải nghiệm đó mà lại không có nhiều thời gian, phải xếp gạch trước khi lắp gạch là thứ không nên có thì hơn. Tới đây cái suy nghĩ "tiết kiệm được khối tiền" bắt đầu lung lay, vì đúng là tiết kiệm được tiền, nhưng phải trả bằng thứ mình thấy cần hơn là sự thư giãn và thời gian.

Vì sao mình quay đầu

Rồi mình thử mua một set thật, coi như thử nghiệm, và không quay lại được nữa.

Lý do đầu tiên là đỡ tốn thời gian, và quan trọng hơn là đỡ ức chế. Gạch thật ráp trơn tru, hướng dẫn chuẩn, túi chia gọn, thời gian ngày xưa mình đốt vào việc phân loại mảnh fake giờ mình dành để thực sự build và tận hưởng. Build LEGO thật là thư giãn, còn build fake thì với mình nó giống một dạng lao động có trả phí.

Nhưng đó mới là trải nghiệm. Điều quan trọng nhất mình nhận ra là lắp LEGO fake không những không mang lại thư giãn mà còn không mang lại được đồng nào. Vậy làm sao để vừa được chơi LEGO, vừa thư giãn, vừa không phí tiền mà thậm chí còn kiếm được tiền để nuôi bộ sưu tập? Đó cũng là lúc kênh Dũng Hobby ra đời, vẫn là thứ mình làm thông thạo nhiều năm là làm video, chỉ có điều lần này là về LEGO. Mà đã làm nội dung thì không thể lắp đồ fake rồi quảng cáo đồ fake được, nên chỉ có duy nhất con đường chơi LEGO thật.

Khi bắt đầu tìm hiểu nghiêm túc thì mình mới thấy LEGO đúng là mỏ nội dung không bao giờ nhàm:

• Muốn làm về văn hóa đại chúng thì có các set mang bản quyền Marvel, DC, Star Wars, Icons.
• Muốn làm về đầu tư thì có cơ chế nghỉ hưu và một thị trường mua bán lại rất sôi động, ngay ở Việt Nam cũng có nhiều người chịu trả gấp đôi gấp ba cho một set hay một con minifigure đã nghỉ hưu.
• Muốn bắt trend thì LEGO bắt rất nhanh, từ F1, World Cup tới những phiên bản người nổi tiếng.
• Đấy là còn chưa kể thú chơi MOC mà mình chưa có thời gian đụng tới.

Ngoài lượt xem thì còn affiliate, mình hợp tác với các cửa hàng như TechSpace, các bạn nhập mã thì được giảm giá, mình nhận hoa hồng, hai bên cùng có lợi, và mình chỉ lên sóng những set mình thực sự thích. Rồi những bộ LEGO, những con minifigure mình giữ lại, sau này bán lại ít nhất cũng được bằng giá, may mắn chọn đúng thì còn có lời. Cả ba điều đó, với LEGO fake thì mình không làm được.

Theo quan điểm cá nhân của mình, thứ duy nhất bạn có được khi chơi LEGO fake là một món đồ trang trí cho đầy kệ, nếu bạn cần một cái background đẹp. Còn nếu muốn tận hưởng hết những gì LEGO mang lại, và nếu có điều kiện, thì hãy chơi LEGO thật.

Fake là liều thử đầu tiên

Vì sao mình lại thêm chữ "nếu có điều kiện"? Vì như đã nói trong nhiều video, mình không lên án việc chơi LEGO fake, mình cũng từng y hệt vậy. Mình hiểu cảm giác đứng nhìn một set thật, mê lắm, nhưng nhìn giá thì thôi. Mình hiểu cảm giác chưa đủ điều kiện nên chơi tạm cái fake cho thỏa. Với rất nhiều người, nhất là các bạn mới bắt đầu, đó là cách duy nhất để bước chân vào cuộc chơi, và điều đó hoàn toàn bình thường.

Mà nói thật thì hơi buồn cười, mình còn thấy chơi fake nhiều khi lại là con đường ngắn nhất dẫn tới nghiện LEGO thật. Bạn ráp xong một bộ fake, dù lực bám lung tung, dù ngồi bới mảnh muốn khùng, bạn vẫn cảm được cái thú của việc gắn từng viên gạch thành một thứ gì đó. Rồi tới một ngày bạn có điều kiện, hoặc tìm được lý do để mua một set thật mà không cần đắn đo, bạn nghe được cái tiếng "cạch" chắc nịch đầu tiên, thấy được độ mượt của một set làm tử tế. Thế là xong, không có đường lùi nữa.

Fake giống như một liều thử, nó cho bạn nếm vị đầu tiên, còn nghiện thật thì ví tiền của các bạn tự hiểu. Cho nên fake không hẳn là kẻ thù của LEGO thật như nhiều người nghĩ, ở một góc độ nào đó nó cũng là một viên gạch đã xây nên cộng đồng nghiện LEGO ở Việt Nam, trong đó có mình.

Theo mình

Khi các bạn coi LEGO là một cuộc chơi dài hạn, vừa chơi cho vui, vừa trưng cho đẹp, vừa giữ được giá trị, thì đồ thật không còn là lựa chọn xa xỉ nữa mà trở thành lựa chọn khôn ngoan. Còn nếu các bạn mới bắt đầu và đang chơi fake thì cũng chẳng sao, cứ chơi đi, biết đâu một ngày các bạn lại ngồi kể câu chuyện y hệt mình đang kể.

À, chắc nhiều bạn tò mò tòa Avengers Tower fake huyền thoại của mình giờ ra sao. Nó vẫn nằm đó, dang dở được vài tầng, và sẽ không bao giờ được hoàn thiện, như một lời nhắc vì sao kênh Dũng Hobby ra đời. Chơi LEGO cũng như làm nội dung, chơi là phải đáng thời gian, đáng số tiền bỏ ra, và ít nhất phải còn lại một giá trị gì đó về sau.